محمدجعفر فرهادی
هنرمند واقعی بازتابی از وضعیت و واقعیتهای دوران پرهیاهوی زمان خویش است. اندک
اند هنرمندانی که تنها با صدای آهنگین خود برای دستیابی به آزادی در
کشورشان مبارزه
کرده اند تاریخ هنوز آخرین نغمه های شاعر و خواننده مبارز و انقلابی
شیلی
ویکتورخارا را وقتی برای آخرین بار با درد و اندوه اما امید به آزادی
خلقی دردمند ترانه
"ما پیروز خواهیم شد" را در واپسین لحظات عمر خود در مقابل چشمان دژخیمان
پینوشه سر داد را فراموش نکرده و نخواهد کرد.
هنوز طنین صدای او در گوش دوران می پیچد که با حنجره خونین اش چنین سر داد:
پنج هزار نفر اینجائیم / در این بخش کوچک شهر
چه دشوار است سرودی سر کردن/ آنگاه که وحشت را آواز می خوانیم
وحشت آنکه من زنده ام/ وحشت آنکه می میرم من
خود را در انبوه این همه دیدن/ و در میان این لحظه های بی شمار ابدیت
که در آن سکوت و فریاد هست/ لحظه پایان آوازم رقم می خورد
غم صدای خارا تنها بخش کوچکی از خشم مردم ستمدیده شیلی بود.
همچنین آهنگ "خلق متحد هرگز شکست نخواهند خورد" در سال ۱۹۷۳ توسط آهنگساز
شیلیایی سرجیو اورتگا و بهمراه خارا چند ماه قبل از کودتای پینوشه با
الهام از یک شعار
خیابانی با این مضمون ساخته شد.
خلق متحد هرگز شکست نخواهند خورد
برپاخیز و سرود بخوان٬ ما پیروز خواهیم شد
پرچمهای همبستگی در حال اهتزاز هستند
و تو در راهپیمایی به من میپیوندی
پس سرودت و پرچمهایی از شکوفه را خواهی دید
روشنایی سرخ سپیده دم
خبر آمدن زندگی را میدهند
برپاخیز و مبارزه کن
چون که مردم پیروز خواهند شد
زندگی در آینده بهتر خواهد بود
برای تسخیر خوشبختیمان
بانگ هزاران جنگجو برخواهدخاست
بخوان سرود آزادی را
با اراده وطن پیروز خواهدشد
در اوایل بهمن 57 علی ندیمی شعری را برگرفته از ترانه خلق متحد هرگز شکست
نخواهند خورد بنام "برپاخیز" سرود که این سرود انقلابی در آن دوران برای حمایت از
مبارزات آزادیخواهانه مردم که چیزی جز آزادی و استقلال نمی خواستند (که بعدها توسط
دجالان امروزی مصادره شد) و در حمایت از این مبارزات سروده شد.
محتوای سرود متوجه ساختن افکار عمومی آن روز نسبت به حاملین اصلی جنبش
اعتراضی بود که در ایران جریان داشت و ستایش قدرت همبستگی ملی برای دفع و رفع
نظام استبداد بود.
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
چو در جهان قیود بندگی
اگر فتد به پای مردمی
به دست تو است
به رای مشت تو است
رهایی جهان ز طوق جور و ظلم
به پا کنیم قیام مردمی
رها شویم ز قید بندگی
وقتیکه پیکر تیرباران شده آوازه خوان انقلابی شیلیایی را در کنار خیابان
پیدا کردند شاید
کمتر کسی فکر می کرد که تأثیر ترانه ها و آوازهای او تا به امروز چراغ راه جوانان
انقلابی باشد.
از خون جوانان وطن لاله دمیده / از ماتم سرو قدشان سرو خمیده
درست 29 سال قبل از مرگ ویکتور خارا با آغاز جنگ جهانی اول جریان های گوناگون
سیاسی در ایران آغاز شد و حزب ها و انجمن های مختلفی به روی کار آمدند.
در آن دوران نخستین سراینده تصنیف و غزل سیاسی و آوازه خوان انقلابی در راه آزادی
میهن عزیزمان عارف قزوینی بود که با سلاح خویش همان اشعار و صوت داوودی
سرشار از وطن پرستی خود به میدان مبارزه در راه مشروطه پا نهاد و تأثیر بسزایی در
این انقلاب داشت. اشعار او همگی در باب وطن، آزادگی و بیداری مردم ایران بود.
عارف پس از شهادت کلنل محمد تقی خان پسیان این مرد وطن پرست چنین سرود:
این سر که نشان سرپرستی است / امروز رها ز قید هستی است
با دیده عبرتش ببینید / کاین عاقبت وطن پرستی است
و همچنین در سوگ او تصنیف "گریه کن" را ساخت و خواند. عارف قزوینی را می
توان حساس ترین، مردمی ترین و با ذوق ترین آهنگساز موسیقی ایران محسوب کرد.
هنرمندی آزاده، غیرتمند، دلیر و به گفته کسروی "در پاکی و پیراستگی عارف همان
بس که همکاران او در آن هرج و مرج مشروطه توانگری اندوختند و هریکی امروز
آسایشی برای خود دارد ولی عارف با همه تقدمی که بر دیگران داشت از آن بازار
تهیدست درآمد و با آن سختی سالهای آخر عمر خود را به سر کرد".
عارف فقط و فقط تنها نگران یک چیز بود، ایرانی آباد و آزاد با مردمی درس خوانده و
فرهیخته طبیعی است که او از هر جریان سیاسی که آرمان او را شعار خود می کرد
طرفداری می نمود. عارف خود چنین گفته "اگر من هیچ خدمت دیگر به موسیقی و
ادبیات ایران نکرده باشم وقتی تصنیف وطنی ساختم که از ده هزار نفر ایرانی یک نفرش
نمی دانست وطن یعنی چه؟ آنها تصور می کردند وطن شهر یا دهی است که انسان در
آنجا زائیده شده باشد". مشهورترین تصنیف عارف قزوینی را "از خون جوانان وطن"
می توان نام برد.
وطن پرستی او به دو دسته تقسیم می شد:
1.از مشروطه خواهی و کسب عنوان شاعر ملی تا طرفداری از نهضت جمهوری خواهی.
2.از جمهوری خواهی تا نارضایتی از رضاشاه (که منجر به تبعید به همدان و انزوا و
مرگ این هنرمند وطن پرست و آزادی خواه شد).
این هنرمند انقلابی و آزادی خواه تا واپسین لحظات عمر خود راه آزادی و آزادگی را
پیشه کرد.
اگر ایران به جز ویران سرا نیست / من این ویران سرا را دوست دارم
اگر آب و هوایش دلنشین نیست / من این آب و هوا را دوست دارم
زمانیکه خمینی دجال بعد از پانزده سال هنگام بازگشت به وطن در جواب خبرنگاری که
از او پرسیده بود چه احساسی بهنگام بازگشت به وطن دارد، آن دجال گفته بود "هیچ"
عماد رام خواننده و آهنگساز معروف در جوابش گفته بود که "با هیچ نمی توان ایران
را ساخت و به ایران و ایرانی خدمت کرد" و پس از آن با طنین صدا و نوای خود کاخ
ملایان دژخیم را به لرزه درآورد. پیش از این عماد رام در جمله ای معروف گفته بود:
"هنرمند باید راه آزادگی پیشه کند و بازگو کننده رنج ها، خوشی ها و هرآنچه که بر
مردم جامعه اش می گذرد باشد" که این بزرگمرد طبق گفته خویش راه آزادگی پیشه کرد
و رسالت هنری و انقلابی خود را به خلق قهرمان و آیندگان اثبات کرد.
زنده یاد عماد رام چه از نظر تکنیک و چه نوآوری ها و چه به خاطر توجه عمیق او به
میراث ملی و فولکلوریک ایران طلایه دار نسل خویش بود. از صفات بارز این بزرگمرد
بردباری، احترام به دیگران، خاکساری و فروتنی و ادب او زبانزد خاص و عام بود.
او دو مجموعه "شبانه" و "شب زنده داران" را بعد از انقلاب دزدیده شده توسط خمینی
دجال پخش و تکثیر کرد که مورد خوشایند حکومت ملایان نیامد. وی در سال 1360
بازداشت و روانه زندان گردید و پس از دو ماه و تحمل 80 ضربه شلاق آزاد گردید و
پس از کوچ اجباری در آلمان به سازمان مجاهدین خلق پیوست. طبق گفته های ایشان
"اون چیزی که من رو زیاد تحت تأثیر قرار داد، سخنرانی جناب رجوی در امجدیه در
اوایل انقلاب بود. من دیدم که ایشون صحبتهایی می کنند که دقیقاٌ ملت در انتظارشند.
بنابراین من دیدم که این بهترین سازمانی هست که من می تونم باهاش همکاری کنم.
چهار سال به تحقیق درمورد این سازمان و مقاومت ادامه دادم تا اینکه به هرحال تسلیم
واقعیتها شدم و چون اون چیزی که این سازمان و مقاومت داره من در جای دیگه ای
ندیدم پس تصمیم گرفتم که در کنار اونها بایستم و به مبارزه ام ادامه بدم".
همچنین عماد رام تا واپسین لحظات عمر خود عضو شورای مقاومت بود که نظر خودش
در این باره این بود که:
"وقتی اين فرصت به من داده شد برای اجلاس شورا با آقای رجوی روبه رو شوم و
با ايشان به گفتگو بنشينم. تازه دريافتم اين همه عشق مجاهدين و هواداران آنها برای
آزادی از کجا سرچشمه می گيرد. بايد به تأکيد بگويم انسانيت، مهربانی، يگانگی،
شجاعت و قاطعيت و تيزهوشی با اعتقاد راسخ به يک حکومت مردم سالار و پشتوانه
يی متجاوز از سی سال مبارزه برای ايران و مردم آن، خلاصه يی است از اين رادمرد
تاريخ که تاکنون نظير آن کمتر ديده شده است. من به آنچه می خواستم رسيده بودم".
استاد گرانقدر تا پایان حیات شرافت مندانه، خودش و نام و یادش را بعنوان هنرمندی
مردمی و مبارز به سینه های مردم سپرد. ملت ایران فریاد آزادیخواهی هنرمندان واقعیش
را هرگز از یاد نخواهد برد.
اند هنرمندانی که تنها با صدای آهنگین خود برای دستیابی به آزادی در
کشورشان مبارزه
کرده اند تاریخ هنوز آخرین نغمه های شاعر و خواننده مبارز و انقلابی
شیلی
ویکتورخارا را وقتی برای آخرین بار با درد و اندوه اما امید به آزادی
خلقی دردمند ترانه
"ما پیروز خواهیم شد" را در واپسین لحظات عمر خود در مقابل چشمان دژخیمان
پینوشه سر داد را فراموش نکرده و نخواهد کرد.
هنوز طنین صدای او در گوش دوران می پیچد که با حنجره خونین اش چنین سر داد:
پنج هزار نفر اینجائیم / در این بخش کوچک شهر
چه دشوار است سرودی سر کردن/ آنگاه که وحشت را آواز می خوانیم
وحشت آنکه من زنده ام/ وحشت آنکه می میرم من
خود را در انبوه این همه دیدن/ و در میان این لحظه های بی شمار ابدیت
که در آن سکوت و فریاد هست/ لحظه پایان آوازم رقم می خورد
غم صدای خارا تنها بخش کوچکی از خشم مردم ستمدیده شیلی بود.
همچنین آهنگ "خلق متحد هرگز شکست نخواهند خورد" در سال ۱۹۷۳ توسط آهنگساز
شیلیایی سرجیو اورتگا و بهمراه خارا چند ماه قبل از کودتای پینوشه با
الهام از یک شعار
خیابانی با این مضمون ساخته شد.
خلق متحد هرگز شکست نخواهند خورد
برپاخیز و سرود بخوان٬ ما پیروز خواهیم شد
پرچمهای همبستگی در حال اهتزاز هستند
و تو در راهپیمایی به من میپیوندی
پس سرودت و پرچمهایی از شکوفه را خواهی دید
روشنایی سرخ سپیده دم
خبر آمدن زندگی را میدهند
برپاخیز و مبارزه کن
چون که مردم پیروز خواهند شد
زندگی در آینده بهتر خواهد بود
برای تسخیر خوشبختیمان
بانگ هزاران جنگجو برخواهدخاست
بخوان سرود آزادی را
با اراده وطن پیروز خواهدشد
در اوایل بهمن 57 علی ندیمی شعری را برگرفته از ترانه خلق متحد هرگز شکست
نخواهند خورد بنام "برپاخیز" سرود که این سرود انقلابی در آن دوران برای حمایت از
مبارزات آزادیخواهانه مردم که چیزی جز آزادی و استقلال نمی خواستند (که بعدها توسط
دجالان امروزی مصادره شد) و در حمایت از این مبارزات سروده شد.
محتوای سرود متوجه ساختن افکار عمومی آن روز نسبت به حاملین اصلی جنبش
اعتراضی بود که در ایران جریان داشت و ستایش قدرت همبستگی ملی برای دفع و رفع
نظام استبداد بود.
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
چو در جهان قیود بندگی
اگر فتد به پای مردمی
به دست تو است
به رای مشت تو است
رهایی جهان ز طوق جور و ظلم
به پا کنیم قیام مردمی
رها شویم ز قید بندگی
وقتیکه پیکر تیرباران شده آوازه خوان انقلابی شیلیایی را در کنار خیابان
پیدا کردند شاید
کمتر کسی فکر می کرد که تأثیر ترانه ها و آوازهای او تا به امروز چراغ راه جوانان
انقلابی باشد.
از خون جوانان وطن لاله دمیده / از ماتم سرو قدشان سرو خمیده
درست 29 سال قبل از مرگ ویکتور خارا با آغاز جنگ جهانی اول جریان های گوناگون
سیاسی در ایران آغاز شد و حزب ها و انجمن های مختلفی به روی کار آمدند.
در آن دوران نخستین سراینده تصنیف و غزل سیاسی و آوازه خوان انقلابی در راه آزادی
میهن عزیزمان عارف قزوینی بود که با سلاح خویش همان اشعار و صوت داوودی
سرشار از وطن پرستی خود به میدان مبارزه در راه مشروطه پا نهاد و تأثیر بسزایی در
این انقلاب داشت. اشعار او همگی در باب وطن، آزادگی و بیداری مردم ایران بود.
عارف پس از شهادت کلنل محمد تقی خان پسیان این مرد وطن پرست چنین سرود:
این سر که نشان سرپرستی است / امروز رها ز قید هستی است
با دیده عبرتش ببینید / کاین عاقبت وطن پرستی است
و همچنین در سوگ او تصنیف "گریه کن" را ساخت و خواند. عارف قزوینی را می
توان حساس ترین، مردمی ترین و با ذوق ترین آهنگساز موسیقی ایران محسوب کرد.
هنرمندی آزاده، غیرتمند، دلیر و به گفته کسروی "در پاکی و پیراستگی عارف همان
بس که همکاران او در آن هرج و مرج مشروطه توانگری اندوختند و هریکی امروز
آسایشی برای خود دارد ولی عارف با همه تقدمی که بر دیگران داشت از آن بازار
تهیدست درآمد و با آن سختی سالهای آخر عمر خود را به سر کرد".
عارف فقط و فقط تنها نگران یک چیز بود، ایرانی آباد و آزاد با مردمی درس خوانده و
فرهیخته طبیعی است که او از هر جریان سیاسی که آرمان او را شعار خود می کرد
طرفداری می نمود. عارف خود چنین گفته "اگر من هیچ خدمت دیگر به موسیقی و
ادبیات ایران نکرده باشم وقتی تصنیف وطنی ساختم که از ده هزار نفر ایرانی یک نفرش
نمی دانست وطن یعنی چه؟ آنها تصور می کردند وطن شهر یا دهی است که انسان در
آنجا زائیده شده باشد". مشهورترین تصنیف عارف قزوینی را "از خون جوانان وطن"
می توان نام برد.
وطن پرستی او به دو دسته تقسیم می شد:
1.از مشروطه خواهی و کسب عنوان شاعر ملی تا طرفداری از نهضت جمهوری خواهی.
2.از جمهوری خواهی تا نارضایتی از رضاشاه (که منجر به تبعید به همدان و انزوا و
مرگ این هنرمند وطن پرست و آزادی خواه شد).
این هنرمند انقلابی و آزادی خواه تا واپسین لحظات عمر خود راه آزادی و آزادگی را
پیشه کرد.
اگر ایران به جز ویران سرا نیست / من این ویران سرا را دوست دارم
اگر آب و هوایش دلنشین نیست / من این آب و هوا را دوست دارم
زمانیکه خمینی دجال بعد از پانزده سال هنگام بازگشت به وطن در جواب خبرنگاری که
از او پرسیده بود چه احساسی بهنگام بازگشت به وطن دارد، آن دجال گفته بود "هیچ"
عماد رام خواننده و آهنگساز معروف در جوابش گفته بود که "با هیچ نمی توان ایران
را ساخت و به ایران و ایرانی خدمت کرد" و پس از آن با طنین صدا و نوای خود کاخ
ملایان دژخیم را به لرزه درآورد. پیش از این عماد رام در جمله ای معروف گفته بود:
"هنرمند باید راه آزادگی پیشه کند و بازگو کننده رنج ها، خوشی ها و هرآنچه که بر
مردم جامعه اش می گذرد باشد" که این بزرگمرد طبق گفته خویش راه آزادگی پیشه کرد
و رسالت هنری و انقلابی خود را به خلق قهرمان و آیندگان اثبات کرد.
زنده یاد عماد رام چه از نظر تکنیک و چه نوآوری ها و چه به خاطر توجه عمیق او به
میراث ملی و فولکلوریک ایران طلایه دار نسل خویش بود. از صفات بارز این بزرگمرد
بردباری، احترام به دیگران، خاکساری و فروتنی و ادب او زبانزد خاص و عام بود.
او دو مجموعه "شبانه" و "شب زنده داران" را بعد از انقلاب دزدیده شده توسط خمینی
دجال پخش و تکثیر کرد که مورد خوشایند حکومت ملایان نیامد. وی در سال 1360
بازداشت و روانه زندان گردید و پس از دو ماه و تحمل 80 ضربه شلاق آزاد گردید و
پس از کوچ اجباری در آلمان به سازمان مجاهدین خلق پیوست. طبق گفته های ایشان
"اون چیزی که من رو زیاد تحت تأثیر قرار داد، سخنرانی جناب رجوی در امجدیه در
اوایل انقلاب بود. من دیدم که ایشون صحبتهایی می کنند که دقیقاٌ ملت در انتظارشند.
بنابراین من دیدم که این بهترین سازمانی هست که من می تونم باهاش همکاری کنم.
چهار سال به تحقیق درمورد این سازمان و مقاومت ادامه دادم تا اینکه به هرحال تسلیم
واقعیتها شدم و چون اون چیزی که این سازمان و مقاومت داره من در جای دیگه ای
ندیدم پس تصمیم گرفتم که در کنار اونها بایستم و به مبارزه ام ادامه بدم".
همچنین عماد رام تا واپسین لحظات عمر خود عضو شورای مقاومت بود که نظر خودش
در این باره این بود که:
"وقتی اين فرصت به من داده شد برای اجلاس شورا با آقای رجوی روبه رو شوم و
با ايشان به گفتگو بنشينم. تازه دريافتم اين همه عشق مجاهدين و هواداران آنها برای
آزادی از کجا سرچشمه می گيرد. بايد به تأکيد بگويم انسانيت، مهربانی، يگانگی،
شجاعت و قاطعيت و تيزهوشی با اعتقاد راسخ به يک حکومت مردم سالار و پشتوانه
يی متجاوز از سی سال مبارزه برای ايران و مردم آن، خلاصه يی است از اين رادمرد
تاريخ که تاکنون نظير آن کمتر ديده شده است. من به آنچه می خواستم رسيده بودم".
استاد گرانقدر تا پایان حیات شرافت مندانه، خودش و نام و یادش را بعنوان هنرمندی
مردمی و مبارز به سینه های مردم سپرد. ملت ایران فریاد آزادیخواهی هنرمندان واقعیش
را هرگز از یاد نخواهد برد.








